Ensigo z’amazzi, ezimanyiddwa nga water chestnuts ne water chestnuts, kibala kya bulijjo eky’omu mazzi ekirimibwa ennyo mu mazzi g’obugwanjuba bwa China. Endabika yazo ey’enjawulo tekoma ku kuzimanyisa mangu wabula era eyongera okusikiriza okw’enjawulo mu kuzikozesa mu mmere.
Mu ndabika, entangawuuzi z’amazzi zitera okuba n’enkula etali ya bulijjo ey’enjuyi essatu oba enjuyi nnya, nga zirina ekisusunku ekikaluba n’enkoona ez’enjawulo, kye ziva zituumibwa erinnya lyazo. Ekisusunku ky’ekikuta ky’amazzi ekikuze okutwalira awamu kiba kya kitaka ekiddugavu oba kya kakobe-kiddugavu, nga kiriko ekikaluba, ekimasamasa katono. Ebika ebimu biba n’ekisusunku kya kiragala omutangaavu oba ekimyufu-kitaka, era nga tebyengedde bulungi biba bya langi enzirugavu. Entangawuuzi z’amazzi zaawukana mu bunene okusinziira ku bika, okutwalira awamu zibeera wakati wa sentimita 3 okutuuka ku 6 mu buwanvu ate nga sentimita 2 ku 4 mu bugazi. Zibeera nnyimpi ate nga nnywevu.
Ekisusunku ekikaluba era ekikuuma eky’entangawuuzi z’amazzi kiziyiza bulungi obunnyogovu okuyingira n’okwonooneka kw’obuwuka obutonotono, bwe kityo ne kyongera ku bulamu bw’ekibala. Ennyama bw’emala okusekula, eba njeru oba ya kyenvu omutangaavu, nnyangu ate nga ya mubisi, ng’erina obutonde obuwunya oba obuwunya, nga bwawukana okusinziira ku kika n’engeri y’okufumba. Entangawuuzi z’amazzi amayonjo zirina obuwoomi obutono n’akawoowo akalungi, era obuwoomi bwazo bweyongera oluvannyuma lw’okufumbisa oba okuzisiika, ekizifuula omuguzi omuganzi.
Mu by’emmere, endabika y’entangawuuzi z’amazzi ekwata butereevu ku ngeri gye zikkirizibwamu akatale n’engeri gye zizirongoosaamu. Ekisusunku kyazo ekikaluba kizifuula ezisaanira okutereka n’okutambuza okumala ebbanga eddene-, ate enkula yazo ey’enjawulo ne langi biwa ebisoboka eby’obuyiiya mu kulongoosa emmere. Okugeza, entangawuuzi z’amazzi zisobola okukolebwamu keeki z’entangawuuzi ez’amazzi, ssupu z’entangawuuzi ez’amazzi oba okukozesebwa ng’okuyooyoota mu ssowaani. Ate era, enkula yazo etera okukozesebwa mu dizayini z’emmere ey’ekinnansi ey’embaga, ng’akabonero k’amakungula amangi n’omukisa omulungi.
Okutwalira awamu, entangawuuzi z’amazzi, olw’endabika yazo ez’enjawulo n’omuwendo omungi ogw’okulya, zirina ekifo ekinene mu by’emmere. Ka kibe nti zikozesebwa nga npya oba ng’ekirungo ekirongooseddwa, ziraga obusobozi obw’enjawulo obw’okuzikozesa era zisaana okwongera okukulaakulanyizibwa n’okutumbula.
