Mu nsi ya leero egenda ku sipiidi-, abantu beeyongera okussa essira ku bulamu n’obutonde. Ng’ekyokunywa ekiva mu butonde, omubisi gwa lotus ogw’omu nsiko gweyongera okwettanirwa. Omubisi gwa lotus ogw’omu nsiko si kyakunywa kya butonde; wabula, kyakunywa kya butonde ekikolebwa mu bikoola bya lotus eby’omu nsiko, ensigo za lotus oba ebikoola bya lotus, nga binywezeddwa oba nga bifumbiddwa. Erimu ebiriisa bingi era yeewaanira ku buwoomi obw’enjawulo n’emigaso eri obulamu.
Omubisi gwa lotus ogw’omu nsiko gutera kukolebwa mu bikoola bya lotus eby’omu nsiko oba ebimera bya lotus ebirimibwa mu butonde mu nnimiro za lotus. Ebimera bino bikula bulungi mu mazzi agatali macaafu, nga binywa eby’obugagga eby’omu ttaka n’ebintu ebitonotono. Kino kifuula omubisi guno okuba ogw’ebiriisa okusinga omubisi gw’ebikoola bya lotus ebya bulijjo. Alina obuwoomi obuwooma, obuwunya katono nga bulina akawoowo akatono aka lotus. Kiyinza okunyumirwa nga kya bulijjo oba nga kigattibwa n’ebirungo ebirala eby’obutonde ng’omubisi gw’enjuki, enniimu oba mint okusobola okwongera okuwooma.
Okusinziira ku ndowooza y’emmere, omubisi gwa lotus ogw’omu nsiko gulimu ebiwuziwuzi mu mmere, vitamiini C, potassium, ekyuma, n’ebirungo eby’enjawulo ebiziyiza obuwuka obuleeta obulwadde. Mucin ali mu kikolo kya lotus ayamba okutumbula okugaaya emmere n’okutumbula obulamu bw’ekyenda; ensigo za lotus, ezirimu ebirungo bya B, zisobola okukkakkanya ebirowoozo, okutumbula otulo, n’okukendeeza ku kweraliikirira; ne alkaloids eziri mu bikoola bya lotus (nga nuciferine) zirina ebikolwa eby’okugogola ebbugumu n’okumalawo ebbugumu ly’omusana, okukendeeza ku masavu mu musaayi, n’okutumbula okugejja. N’olwekyo, omubisi gwa lotus ogw’omu nsiko tegukoma ku kunywa buli lunaku wabula era mulungi nnyo okumalawo ebbugumu ly’omusana n’okufukirira obukalu mu kiseera ky’obutiti.
Omubisi gwa lotus ogw’omu nsiko nagwo gulina omugaso gw’eddagala. Eddagala ly’Abachina ery’ekinnansi likkiriza nti lotus olw’obutonde bwayo obuwooma n’obugonvu, esobola okugogola ebbugumu n’okunyogoza omusaayi, okunyweza enseke n’olubuto, n’okukendeeza ku bulumi bw’emimiro, obutagaaya mmere n’ennyonta ebiva ku bbugumu ery’omunda. Okunoonyereza okw’omulembe era kuzudde nti ebirungo ebiyitibwa polyphenols ebiri mu mubisi gwa lotus ow’omu nsiko birina obusobozi obuziyiza okuzimba n’okuziyiza obuwuka obuleeta obulwadde. Okunywa eddagala ery’ekigero okumala ebbanga eddene kiyinza okuyamba okukendeeza ku bulabe bw’endwadde ezitawona.
Wabula olw’ebifo eby’enjawulo eby’ebimera bya lotus eby’omu nsiko, okukung’aanya n’okulongoosa omubisi gwa lotus ogw’omu nsiko kulina okuba okw’obuyonjo era nga tekulina bulabe okwewala okufuuka obucaafu. Abaguzi balina okukulembeza omubisi gwa lotus ogw’omu nsiko ogukolebwa nga bayita mu mikutu egy’ettutumu n’okwewala okugula ensonda ezitamanyiddwa. Mu bufunze, omubisi gwa lotus ogw’omu nsiko kirabo kya bulamu ekiweebwa abantu obutonde. Tekikoma ku kutambuza magezi ga buwangwa bw’okufumba obw’ennono wabula era kikwatagana n’okunoonya kw’abantu ab’omulembe guno obutonde, endya, n’obulamu obulungi-. Okunywa omubisi gwa lotus ogw’omu nsiko mu kigero kikusobozesa okunyumirwa obuwoomi bwagwo obw’enjawulo ate ng’ofuna ebiriisa eby’obutonde, ekigufuula ekifo ekirungi ennyo mu bulamu obulungi.
